Een nieuwe studie laat zien dat mensen met een gezonder eetpatroon en een lagere taille-heupverhouding (WHR) rond hun vijftigste, later in het leven een beter werkend brein hebben. Vooral de hippocampus — belangrijk voor geheugen en leervermogen — profiteert van deze leefstijlkeuzes.
Waarom taille-heupverhouding belangrijker is dan BMI
Jarenlang gold de body mass index (BMI) als standaardmaat voor gezondheid. BMI geeft een indicatie van het lichaamsvet op basis van lengte en gewicht. Toch heeft deze maat beperkingen. De taille-heupverhouding blijkt in toenemende mate een betere voorspeller van gezondheidsrisico’s, zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en cognitieve achteruitgang.
Onderzoekers hebben ontdekt dat een hogere WHR in de middelbare leeftijd samenhangt met een groter risico op geheugenproblemen en slechtere hersenstructuur op latere leeftijd.
Wat zegt het onderzoek precies?
De studie volgde deelnemers van het Whitehall II-onderzoek gedurende 30 jaar. De gemiddelde leeftijd bij de start was 48 jaar, en men volgde hen tot ongeveer 70 jaar. Tijdens die periode maten onderzoekers drie keer het voedingspatroon en de WHR. Een deel van de deelnemers onderging hersenscans en cognitieve tests.
De resultaten waren duidelijk: mensen met een hogere dieetkwaliteit en een lagere WHR hadden op latere leeftijd sterkere hersenverbindingen, vooral in gebieden die betrokken zijn bij geheugen en denkvermogen. Ze presteerden beter op taken zoals werkgeheugen en planning.
Waarom middenjaren cruciaal zijn voor hersengezondheid
Volgens de onderzoekers vormen de jaren tussen 40 en 60 een sleutelperiode. Wat iemand in deze fase doet op het gebied van voeding en gewicht, heeft langdurige invloed op de hersenen. Vooral buikvet lijkt schadelijk voor de hersenstructuur. Een lager WHR beschermt juist tegen achteruitgang in geheugen en cognitieve functies.
Voeding en beweging: dit helpt om WHR te verlagen
Een gezond voedingspatroon helpt om buikvet te verminderen en de hersenen te ondersteunen. Denk aan:
- Volkoren granen, groenten, peulvruchten, fruit en gezonde vetten zoals olijfolie
- Eiwitrijke voeding zoals vette vis, kip of peulvruchten
- Kruiden zoals tijm, knoflook en rozemarijn
- Onbewerkte producten en zo min mogelijk toegevoegde suikers
- Dagelijks voldoende water en ongezoete thee
- 150 minuten per week bewegen, inclusief krachttraining
Ook stoppen met roken, matig alcoholgebruik en sociale interactie ondersteunen de hersenen. Verder helpt het om nieuwe dingen te blijven leren, zoals een taal of hobby. Dit houdt de hersenen actief en flexibel.
Conclusie
Wie in de middenjaren gezond eet en buikvet beperkt, verkleint de kans op geheugenproblemen en dementie. Een lager WHR blijkt een betrouwbare voorspeller van betere hersengezondheid. Goede voeding, beweging en een actieve leefstijl maken het verschil — ook op lange termijn. Ook na het 65e levensjaar blijft het zinvol om te investeren in hersengezondheid. Dat kan met de eenvoudige aanpassingen die hierboven zijn genoemd.
