Regelmatige lichaamsbeweging helpt niet alleen om spieren sterk te houden, maar vertraagt ook de biologische veroudering. Dat blijkt uit nieuw onderzoek gepubliceerd in npj Aging waarin wetenschappers de relatie onderzochten tussen fysieke activiteit en zogeheten epigenetische klokken. Deze klokken meten de echte biologische leeftijd van het lichaam, die soms hoger of lager kan liggen dan de kalenderleeftijd.
Wat zijn epigenetische klokken?
Epigenetische klokken gebruiken DNA-methylatie om te bepalen hoe snel het lichaam veroudert. DNA-methylatie is een chemisch proces dat genen aan- of uitzet. Dit verandert door leefstijl, leeftijd en gezondheid. Wetenschappers gebruiken verschillende epigenetische klokken, zoals de HorvathAge en PhenoAge, om biologische leeftijd te meten. Die klokken geven vaak een beter beeld van de gezondheid dan de geboortedatum.
Meer bewegen, biologisch jonger
Uit het onderzoek blijkt dat mensen die meer bewegen gemiddeld een lagere biologische leeftijd hebben. Dit verband bleef bestaan, zelfs na correctie voor factoren zoals geslacht, gewicht, rookgedrag en alcoholgebruik. Vooral bij de klokken LinAge en SkinBloodAge was het verschil duidelijk zichtbaar. Mensen in de groep met de hoogste fysieke activiteit scoorden het laagst op biologische leeftijd.
Hoeveel beweging maakt verschil?
De onderzoekers gebruikten gegevens van 948 deelnemers tussen de 50 en 85 jaar. Ze deelden de deelnemers op in vier groepen, afhankelijk van hoeveel ze per week bewogen. De groep die het minst actief was, had de hoogste biologische leeftijd. Al bij een bescheiden stijging van de activiteit daalde die leeftijd merkbaar. Dit laat zien dat elke extra minuut bewegen telt.
Effect verschilt per persoon
Niet iedereen profiteert in gelijke mate. Vooral mensen met een gezond gewicht en mensen met een gemiddeld inkomen zagen de grootste voordelen. Ook bij mensen die rookten, had beweging een sterk positief effect. Mogelijk komt dit doordat actieve rokers ook andere gezonde gewoontes aannemen. Wel waarschuwen de onderzoekers dat zelfgerapporteerde bewegingsgegevens niet altijd precies zijn.
Waarom is dit belangrijk?
Biologische veroudering hangt sterk samen met ziektes zoals hartproblemen, diabetes en dementie. Door veroudering te vertragen met beweging, verklein je de kans op deze aandoeningen. Dit maakt lichaamsbeweging tot een krachtig middel om langer gezond te blijven.
Wat kun je doen?
- Wandel elke dag minstens 30 minuten
Wandelen heeft een laag risico en een groot effect op gezondheid. - Doe aan spierversterkende oefeningen
Denk aan squats, traplopen of lichte gewichten. Twee keer per week is al genoeg. - Blijf in beweging gedurende de dag
Sta regelmatig op, loop een rondje, of doe rek- en strekoefeningen. - Kies een vorm van beweging die je leuk vindt
Of dat nu dansen, tuinieren of fietsen is—plezier verhoogt de kans dat je het volhoudt.
Conclusie
Lichaamsbeweging vertraagt het verouderingsproces op celniveau. Het maakt je lichaam niet alleen sterker, maar ook jonger van binnen. Dit onderzoek toont aan dat zelfs matige beweging een merkbaar effect heeft. Door elke dag actief te zijn, werk je aan een langer, gezonder leven.
