Ben je 65 jaar of ouder? Dan kom je in 2026 automatisch in aanmerking voor de gratis griepprik. Je hoeft daarvoor geen chronische aandoening te hebben. De huisarts stuurt de uitnodiging meestal in oktober of november. De beste periode om de prik te halen loopt van half oktober tot eind november. De griepprik voorkomt niet iedere griepbesmetting. De bescherming verschilt per winter en neemt met de tijd af. Toch kan vaccinatie je kans op griep en ernstige gevolgen daarvan verkleinen. Dat kan vooral na je 65e relevant zijn, omdat influenza bijvoorbeeld een longontsteking kan veroorzaken of een bestaande hart- of longaandoening kan ontregelen.
Wat kun je precies verwachten van de griepprik in 2026? En hoe groot is het voordeel werkelijk?
De griepprik in 2026 in één oogopslag
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Voor wie? | Iedereen vanaf 60 jaar en verschillende medische risicogroepen |
| Kosten | Gratis als je binnen het Nationaal Programma Grieppreventie valt |
| Uitnodiging | Meestal in oktober of november 2026 |
| Beste moment | Half oktober tot eind november |
| Wanneer werkt de prik? | Na ongeveer twee weken |
| Beschermingsduur | Ongeveer zes maanden |
| Vaccin in 2026 | Trivalent vaccin tegen drie griepvirusvarianten |
| Kun je griep krijgen door de prik? | Nee |
| Meest voorkomende bijwerkingen | Pijnlijke arm, roodheid, spierpijn, hoofdpijn en een minder fit gevoel |
| Duur bijwerkingen | Meestal één tot twee dagen |
De Nederlandse griepprik is een geïnactiveerd vaccin. Er zit dus geen levend griepvirus in. Je kunt door de griepprik zelf geen influenza krijgen.
Voor wie is de griepprik in 2026 bedoeld?
Iedereen van 60 jaar en ouder krijgt in Nederland de griepprik aangeboden. Dat betekent dat je na je 65e op basis van je leeftijd alleen al in aanmerking komt.
Ook mensen jonger dan 60 kunnen een uitnodiging krijgen als zij door een aandoening meer kans hebben om ernstig ziek te worden van influenza. Het gaat onder meer om mensen met:
- diabetes type 1 of type 2;
- chronische hartproblemen;
- COPD of bepaalde andere longaandoeningen;
- een nierziekte;
- sterk verminderde afweer;
- bepaalde neurologische of neuromusculaire aandoeningen;
- dementie;
- zeer ernstig overgewicht met een BMI van 40 of hoger.
Ook mensen in een verpleeghuis vallen binnen de doelgroep. De volledige medische selectie is uitgebreider dan deze voorbeelden.
Voor 65PlusFit is vooral één punt relevant: een goede conditie verandert de leeftijdsgrens niet. Je kunt op je 70e sporten, gezond eten en geen medicijnen gebruiken en toch voor de griepprik worden uitgenodigd.
Dat betekent niet dat iedere fitte 70-jarige dezelfde kans op complicaties heeft. Een chronische hart- of longaandoening, diabetes en verminderde afweer verhogen het risico verder. Leeftijd is dus één risicofactor, geen complete beschrijving van je gezondheid.
Wanneer krijg je de griepprik in 2026?
De uitnodigingen voor de griepprik worden in oktober en november 2026 verstuurd. In de brief van je huisarts staat waar en wanneer je terechtkunt.
De aanbevolen vaccinatieperiode loopt grofweg van half oktober tot eind november. Na de injectie duurt het ongeveer twee weken voordat voldoende afweer tegen de virusvarianten in het vaccin is opgebouwd.
Dat tijdstip is bewust gekozen. Influenza circuleert vooral in de winter. Door niet al in augustus of september te vaccineren, blijft er meer bescherming over tijdens de maanden waarin de kans op griep het grootst is.
Heeft de griepprik in december nog zin?
Ja. Heb je de griepprik in oktober of november gemist, dan kan vaccinatie in december of zelfs later nog zin hebben.
Het griepseizoen kan tot in het voorjaar doorlopen. Het duurt na vaccinatie wel ongeveer twee weken voordat je afweer voldoende is opgebouwd.
Wacht dus niet bewust tot het griepvirus volop circuleert. Maar schrijf een gemiste afspraak ook niet meteen af.
Wat zit er in de griepprik van 2026?
De Nederlandse griepprik voor het seizoen 2026/2027 beschermt tegen drie geselecteerde influenzavirussen. Het gaat daarom om een trivalent vaccin.
Voor de in Nederland gebruikte, op eieren geproduceerde vaccins gaat het om virusvarianten die lijken op:
- A/Missouri/11/2025, subtype H1N1;
- A/Darwin/1454/2025, subtype H3N2;
- B/Tokyo/EIS13-175/2025 uit de B/Victoria-lijn.
De Wereldgezondheidsorganisatie stelde deze samenstelling op 27 februari 2026 vast voor het noordelijk halfrond. De EMA nam dezelfde varianten op in haar Europese aanbevelingen. Dat de griepprik nog maar drie virusvarianten bevat, betekent niet dat er op bescherming wordt bezuinigd. Eerdere griepvaccins bevatten vaak vier varianten. De vierde variant behoorde tot de B/Yamagata-lijn. Die lijn is sinds maart 2020 niet meer aangetoond in de normale viruscirculatie. De WHO vindt opname ervan daarom niet langer nodig.
Waarom heb je ieder jaar opnieuw een griepprik nodig?
Influenzavirussen veranderen voortdurend. Een vaccin dat goed paste bij de griepvirussen van afgelopen winter, hoeft het volgende seizoen minder goed te passen.
Daarom bekijken internationale laboratoria ieder jaar welke varianten waarschijnlijk gaan circuleren. Producenten passen vervolgens het vaccin aan.
Er speelt nog iets. De hoeveelheid antistoffen die je na vaccinatie hebt opgebouwd, neemt in de maanden daarna geleidelijk af. Het RIVM gaat uit van ongeveer zes maanden bescherming.
Een griepprik uit 2025 bewaren voor 2026 heeft daarom geen zin. De samenstelling voor het nieuwe seizoen is veranderd en de bescherming van de eerdere vaccinatie is inmiddels afgenomen.
Hoe goed werkt de griepprik na je 65e?
Er bestaat geen vast percentage dat ieder jaar aangeeft hoe goed de griepprik werkt. De effectiviteit hangt onder meer af van je leeftijd, het gebruikte vaccin en de overeenkomst tussen het vaccin en de virussen die uiteindelijk rondgaan.
Voor het griepseizoen 2024/2025 berekende het Europese VEBIS-netwerk een vaccineffectiviteit van 46 procent tegen een influenza-infectie bij mensen die vanwege griepachtige klachten hun huisarts bezochten. Deze schatting gold voor alle leeftijden samen. Volgens het RIVM voorkwam vaccinatie dat seizoen naar schatting ruim 3.000 huisartsbezoeken bij gevaccineerde Nederlanders van 65 jaar en ouder. Bij mensen boven de 65 kunnen de percentages lager liggen. Het afweersysteem reageert met het ouder worden gemiddeld minder krachtig op nieuwe antigenen.
Hoe groot het verschil kan zijn, zie je in recente studies. Een onderzoek onder ziekenhuisopnames in Noord-Ierland vond voor 2023/2024 bij mensen vanaf 65 jaar een vaccineffectiviteit van ongeveer 40 procent tegen influenza bij spoedopnames vanwege luchtwegproblemen. Een grote Engelse analyse kwam voor hetzelfde seizoen uit op ongeveer 18 procent bescherming tegen ziekenhuisopname door laboratoriumbevestigde influenza bij 65-plussers.
Die uiteenlopende getallen zijn geen tegenspraak. Ze laten juist zien waarom uitspraken als ‘de griepprik werkt voor 40 procent’ te stellig zijn. Seizoen, virusvariant, onderzoeksmethode, populatie en vaccintype maken veel verschil. De praktische conclusie is daarom eenvoudiger: de griepprik verlaagt het risico, maar garandeert niet dat je geen griep krijgt.
Werkt een sterkere griepprik beter na je 65e?
Waarschijnlijk wel. Voor mensen boven de 65 zijn inmiddels vaccins ontwikkeld die een sterkere afweerreactie proberen op te wekken. Voorbeelden zijn hooggedoseerde vaccins en vaccins met een zogenoemd adjuvans. Nederland gebruikt binnen het Nationaal Programma Grieppreventie in 2026 nog de reguliere geïnactiveerde griepvaccins. De Gezondheidsraad concludeerde eind 2024 echter dat nieuwere vaccins voor mensen op hogere leeftijd betere bescherming kunnen bieden. Sindsdien is het bewijs sterker geworden.
In een grote gerandomiseerde studie uit Spanje kregen mensen van 65 tot 79 jaar een hooggedoseerd of standaard griepvaccin. Een ziekenhuisopname door influenza of longontsteking kwam voor bij 0,26 procent van de groep met het hooggedoseerde vaccin en bij 0,34 procent van de groep met de standaarddosis. Dat komt neer op een relatieve verbetering van ongeveer 24 procent. Het absolute verschil was veel kleiner: 0,08 procentpunt. In deze studie zou je dus grofweg 1.250 mensen een hooggedoseerd vaccin in plaats van een standaardvaccin moeten geven om één extra opname wegens influenza of longontsteking te voorkomen.
Dat onderscheid tussen relatieve en absolute winst is belangrijk. ‘24 procent betere bescherming’ klinkt indrukwekkend, terwijl het werkelijke voordeel voor één individu kleiner is. Tegelijkertijd kan een klein individueel voordeel op bevolkingsniveau veel ziekenhuisopnames voorkomen.
Bijwerkingen van de griepprik: wat kun je verwachten?
De meest voorkomende bijwerkingen van de griepprik zijn mild en verdwijnen meestal binnen één of twee dagen.
Je kunt last krijgen van:
- pijn of gevoeligheid in je bovenarm;
- roodheid of lichte zwelling rond de prikplek;
- spierpijn;
- hoofdpijn;
- vermoeidheid of een hangerig gevoel;
- soms lichte koorts of koude rillingen.
Bijwerkingencentrum Lareb ziet reacties op de prikplek, hoofdpijn, spierpijn en vermoeidheid regelmatig terug na influenzavaccinatie. Mensen op hogere leeftijd melden gemiddeld juist minder bijwerkingen dan jongere volwassenen.
Dat je je de dag na de griepprik wat minder fit voelt, betekent dus niet dat je griep hebt gekregen.
Kun je griep krijgen van de griepprik?
Nee. Het vaccin dat binnen het Nederlandse programma wordt gebruikt bevat geïnactiveerde delen van influenzavirussen. Die kunnen zich niet in je lichaam vermenigvuldigen en geen griep veroorzaken.
Word je enkele dagen na de prik toch ziek, dan zijn andere verklaringen waarschijnlijker. Je kunt bijvoorbeeld al vóór de vaccinatie besmet zijn geraakt. Ook circuleren in het najaar veel andere luchtwegvirussen die verkoudheid, koorts en spierpijn kunnen veroorzaken.
Daar komt bij dat de bescherming pas na ongeveer twee weken goed is opgebouwd.
Wanneer zijn klachten na de griepprik niet meer normaal?
Een pijnlijke arm of een minder fitte dag past bij een normale vaccinatiereactie. Klachten die steeds erger worden of na enkele dagen niet verminderen, verdienen meer aandacht. Neem contact op met je huisarts als je je zorgen maakt over klachten na vaccinatie of als je duidelijk zieker wordt. Een ernstige allergische reactie is zeer zeldzaam. Krijg je kort na vaccinatie ernstige benauwdheid, zwelling van mond of keel, bewustzijnsverlies of andere tekenen van een ernstige allergische reactie, dan is directe medische hulp nodig. Heb je eerder een ernstige allergische reactie gehad op een bestanddeel van een griepvaccin? Bespreek dit dan vóór de vaccinatie met je huisarts.
Wanneer kun je de griepprik beter uitstellen?
Een gewone verkoudheid zonder koorts is normaal gesproken geen reden om je griepprik uit te stellen. Heb je koorts, dan adviseert het RIVM om te wachten totdat de koorts voorbij is. Overleg bij twijfel met je huisarts. Ook bij een korte behandeling met een hoge dosis prednison kan uitstel verstandig zijn. Hetzelfde geldt wanneer je binnen 48 uur na de vaccinatie wordt geopereerd. Gebruik je langdurig medicijnen die de afweer onderdrukken? Stop daar niet zelf mee voor de griepprik. Juist door een verminderde afweer kun je tot een risicogroep behoren. De behandelend arts kan bepalen wat het beste vaccinatiemoment is.
Griepprik en pneumokokkenprik tegelijk in 2026
Een deel van de mensen krijgt in het najaar van 2026 naast de griepprik ook een uitnodiging voor vaccinatie tegen pneumokokken.
In 2026 gaat het om mensen die geboren zijn in:
- 1966;
- 1948;
- 1949;
- 1950;
- 1951;
- 1952.
Voor lezers boven de 65 zijn dus vooral de geboortejaren 1948 tot en met 1952 relevant. Je kunt de pneumokokkenprik en griepprik meestal tijdens dezelfde afspraak krijgen. Er is geen aanwijzing dat gelijktijdige vaccinatie de kans op bijwerkingen verhoogt. Meestal krijg je de vaccinaties in verschillende armen. De twee vaccins doen iets anders. De griepprik richt zich tegen influenzavirussen. De pneumokokkenprik beschermt tegen ziekte door bepaalde pneumokokkenbacteriën. Pneumokokken kunnen onder meer een ernstige longontsteking veroorzaken.
Wat als je gezond bent en bijna nooit griep krijgt?
Dat je al jaren geen griep hebt gehad, voorspelt niet of dat komende winter opnieuw zo zal zijn. Voor de persoonlijke keuze zijn eigenlijk twee vragen belangrijker. De eerste is hoeveel risico je loopt op ernstige gevolgen als je wél influenza krijgt. Leeftijd speelt daarbij mee, maar aandoeningen zoals COPD, hartfalen, diabetes en een verminderde afweer verhogen het risico verder.
De tweede vraag is welk voordeel je van vaccinatie verwacht. De griepprik voorkomt niet iedere besmetting. Bescherming kan per jaar flink verschillen. Daar staat tegenover dat de gebruikelijke bijwerkingen kort duren en meestal mild zijn.
Voor iemand die actief leeft kan ook het voorkomen van een flinke ziekteperiode relevant zijn. Echte influenza kan je één tot drie weken ziek maken. Na een ernstige infectie kan het langer duren voordat conditie, spierkracht en normale dagelijkse activiteiten weer op het oude niveau zijn.
De keuze draait dus niet alleen om de kans om te overlijden aan griep. Het voorkomen van ziekenhuisopname, conditieverlies en weken herstel kan minstens zo relevant zijn wanneer je zelfstandig en actief wilt blijven.
Conclusie
Ben je 65 jaar of ouder, dan krijg je in 2026 een uitnodiging voor de gratis griepprik. De vaccinaties vinden vooral plaats van half oktober tot eind november. Het vaccin heeft ongeveer twee weken nodig om bescherming op te bouwen.
De griepprik voorkomt influenza niet gegarandeerd. De effectiviteit verschilt sterk per seizoen en kan bij mensen boven de 65 lager zijn dan bij jongere volwassenen. Recente studies laten wel zien dat vaccinatie het risico op influenza en ziekenhuisopname kan verkleinen.
De meest voorkomende bijwerkingen zijn een pijnlijke arm, hoofdpijn, spierpijn en tijdelijk minder energie. Ze verdwijnen meestal binnen één of twee dagen. Van de griepprik zelf kun je geen griep krijgen.
Nieuw onderzoek naar hooggedoseerde vaccins is interessant voor mensen boven de 65. Deze vaccins lijken iets beter te beschermen dan de huidige standaardvaccins. In het Nederlandse vaccinatieprogramma van 2026 worden ze echter nog niet standaard aangeboden.
Veelgestelde vragen over de griepprik
Ja. Iedereen vanaf 60 jaar valt binnen het Nationaal Programma Grieppreventie en kan de griepprik gratis via de huisarts of zorginstelling krijgen.
Ben je 65 jaar of ouder en heb je in oktober of november geen uitnodiging ontvangen? Neem dan contact op met je huisarts. Hetzelfde geldt als je de uitnodiging bent kwijtgeraakt.
Als je je goed voelt, kun je na een griepprik normaal bewegen. Heb je een pijnlijke bovenarm, spierpijn, koorts of voel je je duidelijk minder fit, dan kun je een zware training beter uitstellen tot de klachten zijn verdwenen.
Ja, een lichte verkoudheid zonder koorts is normaal gesproken geen reden om vaccinatie uit te stellen. Heb je koorts, wacht dan totdat die verdwenen is en overleg bij twijfel met je huisarts.
Nee. Een verkoudheid wordt door andere virussen veroorzaakt. De griepprik is specifiek ontwikkeld tegen geselecteerde varianten van het influenzavirus.
Ja. Ook in december of later kan vaccinatie nog zinvol zijn zolang influenza circuleert. Houd er rekening mee dat je lichaam ongeveer twee weken nodig heeft om bescherming op te bouwen.
