HomeGezondheidArtrose, de oorzaken, behandeling en hoe je het kan voorkomen

Artrose, de oorzaken, behandeling en hoe je het kan voorkomen

Artrose, vaak gezien als een onvermijdelijk deel van het ouder worden, treft miljoenen mensen met gewrichtspijn en stijfheid. In dit artikel behandelen we wat artrose precies is, hoe het ontstaat, en vooral, wat je eraan kunt doen. We kijken naar de nieuwste inzichten in reguliere medische behandelingen, voedingsadviezen en de rol van voedingssupplementen.

Wat is artrose?

Artrose is een degeneratieve gewrichtsaandoening die gekenmerkt wordt door de afbraak van kraakbeen, het zachte weefsel tussen de gewrichten. Dit kraakbeen fungeert normaal gesproken als een schokdemper, waardoor gewrichten soepel kunnen bewegen. Echter, bij artrose slijt dit kraakbeen geleidelijk weg, wat leidt tot pijn, stijfheid en verminderde bewegingsvrijheid.

De aandoening treft voornamelijk gewrichten die frequent worden belast, zoals de knieën, heupen, onderrug en handen. Naast de mechanische slijtage spelen ontstekingsprocessen een belangrijke rol bij het versnellen van de kraakbeenschade. Dit kan leiden tot een vicieuze cirkel van pijn en functieverlies.

Diagnostisch wordt artrose vastgesteld aan de hand van symptomen en beeldvormende technieken zoals röntgenfoto’s, waarop de typische vernauwing van de gewrichtsruimte en veranderingen in het bot te zien zijn. Hoewel artrose veel voorkomt bij het ouder worden, is het geen onvermijdelijk onderdeel van dit proces. Verschillende risicofactoren zoals overgewicht, erfelijkheid en eerdere gewrichtsletsels kunnen de kans op het ontwikkelen van artrose verhogen.

Oorzaken van artrose

Artrose ontstaat door een combinatie van biomechanische, genetische en omgevingsfactoren die het evenwicht tussen de opbouw en afbraak van gewrichtskraakbeen verstoren. De primaire oorzaak van artrose is de degeneratie van kraakbeen, een essentieel onderdeel van het gewricht dat dient om wrijving te verminderen en schokken te absorberen tijdens beweging.

Biomechanische factoren: Voortdurende of zeer zware belasting van de gewrichten kan het kraakbeen sneller doen slijten. Dit kan een gevolg zijn van herhalende bewegingen, overgewicht of letsel. Dergelijke mechanische stress versnelt de natuurlijke afbraak van kraakbeen.

Genetische aanleg: Genetica speelt een rol bij de ontwikkeling van artrose, vooral bij vroege onset vormen van de aandoening. Veranderingen in bepaalde genen kunnen de structuur en functie van kraakbeen beïnvloeden, waardoor het vatbaarder wordt voor slijtage.

Omgevingsfactoren: Leeftijd is de meest bekende risicofactor voor artrose, aangezien de kwaliteit en veerkracht van kraakbeen afnemen met de tijd. Andere omgevingsfactoren zoals dieet, levensstijl en eerdere gewrichtsblessures kunnen ook bijdragen aan het risico op het ontwikkelen van deze aandoening.

Metabolische en inflammatoire factoren: Ontstekingsprocessen binnen het gewricht kunnen bijdragen aan de progressie van artrose. Metabolische aandoeningen, zoals diabetes en obesitas, verhogen de inflammatoire activiteit (ontstekingen) en kunnen de afbraak van kraakbeen versnellen.

Inzicht in deze factoren is essentieel voor het ontwikkelen van preventieve en therapeutische strategieën om de progressie van artrose te vertragen en de kwaliteit van leven voor de betrokken personen te verbeteren.

Behandelingen tegen artrose

De behandeling van artrose richt zich in de eerste plaats op het verlichten van symptomen en het verbeteren van de functie van de aangedane gewrichten. Hoewel er geen genezing mogelijk is, zijn er diverse benaderingen die kunnen helpen de kwaliteit van leven te verbeteren.

Pijnmanagement: De behandeling begint vaak met pijnstillers. Paracetamol en niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s) zoals ibuprofen worden vaak voorgeschreven om pijn en ontsteking te verminderen. Voor ernstigere gevallen kunnen sterkere pijnstillers of corticosteroïde injecties overwogen worden.

Fysiotherapie: Een op maat gemaakt oefenprogramma ontwikkeld door een fysiotherapeut kan helpen de mobiliteit te behouden en de spieren rondom de gewrichten te versterken. Dit kan de belasting van het aangedane gewricht verminderen en de algehele functie verbeteren. Het artikel gaat verder onder de foto.

Gewichtsbeheersing: Overgewicht verhoogt de belasting op gewichtdragende gewrichten zoals de knieën en heupen. Afvallen van vetmassa kan de druk op deze gewrichten verminderen en symptomen verlichten.

Operatieve ingrepen: In gevallen waar conservatieve behandelingen onvoldoende verlichting bieden, kan een chirurgische ingreep zoals een gewrichtsvervangende operatie (arthroplastiek) overwogen worden. Deze ingrepen kunnen helpen de pijn te verminderen en de functie te herstellen, vooral bij ernstige artrose.

Ondersteunende hulpmiddelen: Braces, schoenaanpassingen of wandelstokken kunnen helpen de belasting van de aangedane gewrichten te verminderen en stabiliteit te bieden tijdens het lopen.

Deze behandelingen kunnen afzonderlijk of in combinatie worden toegepast, afhankelijk van de specifieke behoeften en omstandigheden van de patiënt. Regelmatig overleg met een zorgverlener is belangrijk om de meest effectieve behandelstrategie te bepalen.

Voedingsadviezen voor preventie en behandeling van artrose

Voeding speelt een cruciale rol in zowel de preventie als de behandeling van artrose. Een goed samengesteld dieet kan helpen ontstekingen te verminderen, het lichaamsgewicht te beheersen en de algehele gezondheid van de gewrichten te ondersteunen.

Anti-inflammatoire voeding: Voedingsmiddelen die rijk zijn aan omega-3 vetzuren, zoals vette vis (zalm, makreel, sardines), lijnzaad en walnoten, staan bekend om hun ontstekingsremmende eigenschappen. Ook fruit en groenten, vooral die rijk zijn aan antioxidanten zoals bessen, kersen en bladgroenten, kunnen helpen ontstekingen te verminderen.

Bewegen: Bewegen speelt een cruciale rol in het beheersen en verminderen van de symptomen van artrose. Wanneer je regelmatig beweegt, help je niet alleen de flexibiliteit van je gewrichten te verbeteren, maar ondersteun je ook de kracht van de spieren die deze gewrichten ondersteunen. Lees meer in ons artikel Belang van bewegen bij artrose.

Verminderen van ontstekingsbevorderende voeding: Het beperken van voedingsmiddelen die ontstekingsreacties bevorderen, is ook belangrijk. Dit omvat sterk verwerkte voedingsmiddelen, suikerrijke producten en voedingsmiddelen met een hoge hoeveelheid verzadigde vetten.

Voldoende vitamine- en mineraleninname: Essentiële vitaminen en mineralen zoals vitamine D, calcium en magnesium spelen een sleutelrol in het behoud van bot- en gewrichtsgezondheid. Zorg voor voldoende inname door middel van dieet of supplementen.

Gezond gewicht handhaven: Een gezond gewicht handhaven is van groot belang om de extra belasting van de gewrichten te verminderen, vooral bij gewichtdragende gewrichten zoals de heupen en knieën. Een evenwichtig dieet rijk aan voedingsstoffen en arm aan overtollige calorieën kan hierbij helpen.

Hydratatie: Voldoende water drinken is essentieel voor het behouden van de elasticiteit van het kraakbeen en voor de algemene gewrichtssmering.

Het aanpassen van het dieet volgens deze richtlijnen kan significante voordelen bieden in het beheersen van de symptomen van artrose en het verbeteren van de levenskwaliteit.

Rol van voedingssupplementen bij artrose

Voedingssupplementen kunnen een aanvullende rol spelen in de behandeling van artrose door het ondersteunen van gewrichtsgezondheid en het verminderen van ontstekingsreacties. Hoewel ze geen vervanging zijn voor een uitgebalanceerd dieet, kunnen ze nuttig zijn in specifieke gevallen waarbij een verhoogde behoefte bestaat aan bepaalde voedingsstoffen.

Glucosamine en chondroïtine: Deze zijn de meest bekende supplementen gerelateerd aan de gezondheid van gewrichten. Er is enige evidentie dat glucosamine, al dan niet in combinatie met chondroïtine, kan helpen bij het verminderen van de pijn en het verbeteren van de gewrichtsfunctie bij personen met milde tot matige artrose.

visolie

Omega-3 vetzuren: Supplementen zoals visolie zijn rijk aan omega-3 vetzuren, die bekend staan om hun ontstekingsremmende eigenschappen. Regelmatige inname kan helpen bij het beheersen van de ontstekingssymptomen geassocieerd met artrose.

Vitamine D en calcium: Deze supplementen zijn van belang voor het behoud van sterke botten en kunnen vooral belangrijk zijn voor mensen die onvoldoende via hun dieet binnenkrijgen. Een tekort aan vitamine D en calcium kan het risico op gewrichts- en botproblemen verhogen.

Kurkuma en andere kruidensupplementen: Kurkuma bevat curcumine, een stof met sterke ontstekingsremmende eigenschappen. Er zijn aanwijzingen dat het kan bijdragen aan de vermindering van pijn en stijfheid bij artrose.

Methylsulfonylmethaan (MSM): Dit supplement wordt soms gebruikt vanwege zijn vermeende ontstekingsremmende en pijnverlichtende eigenschappen. Hoewel het bewijs voor de effectiviteit gemengd is, kiezen sommige mensen met artrose toch voor het gebruik van MSM.

Het is belangrijk om voedingssupplementen te gebruiken onder toezicht van een gezondheidsprofessional, omdat overmatig gebruik of interacties met andere medicijnen schadelijk kunnen zijn. Bovendien is het essentieel om de kwaliteit van de supplementen te waarborgen, gezien de variabiliteit in de zuiverheid en effectiviteit van producten op de markt.

Conclusie

Artrose is een complexe aandoening die significant kan bijdragen aan pijn en verminderde mobiliteit. Hoewel er geen genezing bestaat voor artrose, kunnen de beschikbare behandelingen en strategieën aanzienlijk helpen bij het beheren van de symptomen en het verbeteren van de levenskwaliteit. Het effectief beheren van artrose vereist een geïntegreerde aanpak die medische interventies, leefstijlaanpassingen, voedingsaanpassingen en mogelijk het gebruik van voedingssupplementen omvat.

Reguliere medische behandelingen, zoals medicatie en fysiotherapie, vormen de basis voor symptoombeheersing. Voeding speelt een cruciale rol bij het ondersteunen van de gewrichtsgezondheid en het verminderen van ontstekingsprocessen die kunnen bijdragen aan de progressie van de aandoening.


Veelgestelde vragen (FAQ) artrose

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat zijn de eerste tekenen van artrose?
De eerste tekenen van artrose kunnen zijn: gewrichtspijn die verergert na activiteit of aan het einde van de dag, stijfheid na rustperiodes, en een krakend geluid tijdens gewrichtsbewegingen.

Is artrose erfelijk?
Ja, genetica kan een rol spelen bij de ontwikkeling van artrose. Als artrose veel voorkomt in de familie, kan dit het risico op het ontwikkelen van de aandoening verhogen.

Kan artrose voorkomen worden?
Hoewel het niet altijd mogelijk is om artrose volledig te voorkomen, kan het risico verkleind worden. Een gezonde levensstijl, inclusief regelmatige lichaamsbeweging, een gezond gewicht, en een voedzaam dieet vormen uitgangspunt hierbij.

Welke soorten oefeningen zijn geschikt voor mensen met artrose?
Geschikte oefeningen voor mensen met artrose omvatten zwemmen, fietsen, wandelen, en specifieke krachttraining die gericht is op het versterken van de spieren rond de getroffen gewrichten zonder deze te overbelasten.

Hoe kan dieet helpen bij het beheren van artrose?
Een dieet rijk aan ontstekingsremmende voedingsmiddelen zoals omega-3 vetzuren, antioxidanten en vezels kan helpen ontstekingen te verminderen en pijn te beheersen. Het vermijden van sterk verwerkte voedingsmiddelen en suikers kan ook helpen ontstekingen te verminderen.

Zijn er nieuwe behandelingen in ontwikkeling voor artrose?
Onderzoek naar artrose blijft evolueren, met nieuwe benaderingen zoals biologische therapieën en geavanceerde niet-invasieve behandelingen. Er vindt momenteel veel onderzoek plaats om de ziekte te vertragen en symptomen te verlichten.

GERELATEERDE ARTIKELEN
MSc Camiel Kroesbergen
MSc Camiel Kroesbergen
Camiel Kroesbergen MSc studeerde Voeding & Diëtetiek en behaalde zijn MSc-titel aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast verdiept hij zich al meer dan 25 jaar in fitness en optimale manieren om te trainen en resultaat te behalen. Hij werkte in diverse fitnesscentra als trainer en gaf daar voedingsadvies. Uit grote passie voor voeding, gezondheid en fitness richtte hij 65 Plus Fit op, om zijn kennis te delen over gezond(er) en fit(ter) oud(er) worden.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

SMartwatch ad

Meest recent

UITGELICHT

OOK RELEVANT