Gordelroos komt vooral voor bij ouderen en bij mensen met een verzwakt afweersysteem. Voor deze groepen kan een vaccinatie zinvol zijn om zich te beschermen tegen gordelroos en de ernstige klachten die daarbij horen.
Welke vaccins bestaan er tegen gordelroos?
Er zijn twee goedgekeurde vaccins tegen gordelroos: Shingrix en Zostavax. RIVM
De Gezondheidsraad adviseerde in 2019 om te vaccineren met Shingrix
Shingrix voorkomt ongeveer negen van de tien gevallen van gordelroos en ook langdurige pijn erna.
De vaccinatie bestaat uit twee prikken, met 2 tot 6 maanden tussen de prikken.
Voor wie is de vaccinatie nuttig?
De vaccinatie kan nuttig zijn voor:
- Personen van 60 jaar en ouder.
- Volwassenen met een verhoogd medisch risico, bijvoorbeeld:
- iemand die een stamceltransplantatie heeft gehad of gepland staat
- mensen met een solide tumor of een bloed-/lymfeklierkanker en behandeling die het immuunsysteem onderdrukt
- mensen met een orgaantransplantatie gehad of gepland
- personen met hiv
- personen die behandeld worden of gaan worden met een immunosuppressieve biological of Janus Kinase (JAK)-remmer. Farmacotherapeutisch Kompas
Ook als u eerder gordelroos had, kan vaccinatie helpen om een nieuwe infectie te voorkomen. vaccinatiesopmaat.nl
Hoe goed werkt de vaccinatie?
Shingrix werkt zeer goed. Bij volwassenen van 50 jaar en ouder voorkomt het vaccin rond de 90% van de gevallen van gordelroos.
Ook voorkomt het ongeveer 90% van de gevallen waarin mensen na gordelroos langdurige pijn (postherpetische neuralgie) houden.
Na 6-10 jaar is de bescherming nog ruim 80 %.
Welke bijwerkingen zijn mogelijk?
Bij ouderen komen bijwerkingen na de gordelroosvaccinatie iets vaker en soms iets heftiger voor. Meest voorkomende klachten zijn pijn, roodheid of zwelling op de prikplek, spierpijn, vermoeidheid, hoofdpijn en lichte koorts. Deze ontstaan meestal binnen één tot twee dagen en verdwijnen vanzelf binnen een week. Soms treedt een grotere zwelling op van de arm of het been waarin is geprikt. Ook gewrichtspijn komt af en toe voor. Lareb
Ernstige bijwerkingen komen zelden voor. Een uitgebreide beschrijving van bijwerkingen staat in de bijsluiter van het vaccin. cbg-meb.nl
Helpt de vaccinatie tegen langdurige pijn na gordelroos?
Een deel van de mensen houdt pijn na gordelroos. Dat heet postherpetische neuralgie (PHN) en komt doordat zenuwen ontstoken zijn. De vaccinatie helpt niet om bestaande zenuwpijn door gordelroos te behandelen.
Wel voorkomt de vaccinatie dat gordelroos opnieuw optreedt, en daarmee ook dat PHN ontstaat. LCI-richtlijnen
Wordt de vaccinatie vergoed?
De vaccinatie wordt momenteel alleen vergoed voor mensen die tot een van de medische risicogroepen behoren. Hiervoor is een artsenverklaring nodig.
Vanaf 2027 komt er geld beschikbaar om de vaccinatie voor bredere groepen gratis of vergoed aan te bieden.
Wil je je laten vaccineren vanwege leeftijd of andere redenen buiten de risicogroepen? Dan betaal je de kosten zelf.
Waar kun je de vaccinatie krijgen?
Na overleg met uw huisarts of het vaccinatiebureau kunt u de prik halen via:
- uw huisarts
- een GGD (gemeentelijke gezondheidsdienst)
- het vaccinatiebureau.
Lees ook:
Gordelroos: alles wat je moet weten over deze huidaandoening
Paardenmiddel gordelroos: wat helpt echt tegen pijn, jeuk en blaasjes?
