Dementie voorkomen? Deze 5 gewoonten beschermen je hersenen

Een gezonde leefstijl kan helpen om je hersenen langer sterk te houden. Nieuw onderzoek laat zien dat bepaalde gewoonten de schade in de hersenen kunnen beperken die vaak voorafgaat aan dementie.

Wat dit onderzoek interessant maakt, is de manier waarop het is uitgevoerd. Wetenschappers onderzochten namelijk de hersenen van deelnemers na hun overlijden. Zo konden ze direct zien welke veranderingen samenhangen met ziektes zoals Alzheimer, zoals ophopingen van eiwitten en een verminderde doorbloeding.

Wat is dementie

Dementie is een verzamelnaam voor klachten die ontstaan wanneer hersencellen beschadigd raken of afsterven. Dit proces beïnvloedt vooral het geheugen en het denkvermogen.

Veelvoorkomende klachten zijn:

• Vergeetachtigheid
• Problemen met taal
• Desoriëntatie
• Moeite met plannen en organiseren
• Veranderingen in gedrag of persoonlijkheid

Deze klachten nemen vaak langzaam toe en maken dagelijkse handelingen steeds moeilijker.

Het onderzoek

Voor dit onderzoek volgden wetenschappers 586 mensen over een lange periode. De deelnemers maakten deel uit van het Rush Memory and Aging Project. Hun gezondheid werd tot wel 24 jaar lang bijgehouden.

De gemiddelde leeftijd bij overlijden lag rond de 91 jaar. Ongeveer 78% van de deelnemers was vrouw. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA Neurology.

Tijdens het onderzoek testten de onderzoekers de cognitieve functies van de deelnemers met 19 verschillende geheugentests en denkopdrachten.

Invloed leeftstijl op de hersenen

De resultaten laten een duidelijk verband zien. Mensen met gezonde gewoonten presteerden beter op cognitieve tests, zelfs als er al veranderingen in de hersenen aanwezig waren.

De onderzoekers keken vooral naar vijf leefstijlfactoren:

• Gezonde voeding
• Voldoende beweging
• Mentale activiteit
• Niet roken
• Beperkt alcoholgebruik

Mensen die deze gewoonten combineerden, hadden minder last van achteruitgang in hun denkvermogen.

Dementie voorkomen? Deze 5 gewoonten beschermen je hersenen

De studie maakt ook concreet wat een gezonde leefstijl inhoudt. Dit zijn praktische richtlijnen die je direct kunt toepassen:

• Beweeg minimaal 150 minuten per week. Denk aan wandelen, fietsen of lichte krachttraining.
• Eet volgens een mediterraan-DASH Dieet (Dietary Approaches to Stop Hypertension, een betere versie van de Schijf van Vijf). Dit betekent veel groente, fruit, volkoren producten, vis en gezonde vetten.
• Blijf mentaal actief. Lezen, schrijven of spelletjes zoals schaken helpen je brein actief te houden.
• Rook niet.
• Beperk alcohol tot maximaal één glas per dag (voor vrouwen) of twee glazen (voor mannen).

Dementie wereldwijd

Waarom dit onderzoek belangrijk is
Wereldwijd leven meer dan 55 miljoen mensen met dementie. Elk jaar komen daar ongeveer 10 miljoen nieuwe gevallen bij. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO is dementie één van de belangrijkste doodsoorzaken.

Op dit moment bestaat er nog geen behandeling die dementie stopt of terugdraait. De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm.

Waarom dit onderzoek belangrijk is

De uitkomsten benadrukken hoe groot de rol van leefstijl is. Zelfs als er al veranderingen in de hersenen aanwezig zijn, kan een gezonde leefstijl het functioneren van het brein ondersteunen.

Onderzoekers pleiten daarom voor een aanpak waarbij leefstijl net zo serieus wordt genomen als medicatie. Dit sluit aan bij hoe we ook naar hart- en vaatziekten kijken.

Conclusie

Een gezonde leefstijl verlaagt mogelijk het risico op dementie en helpt je hersenen langer goed te functioneren. Door te bewegen, gezond te eten en je brein actief te houden, kun je zelf invloed uitoefenen op je mentale gezondheid. Begin vandaag met kleine aanpassingen, want juist die maken op de lange termijn het verschil.

Veelgestelde vragen risico op dementie verlagen

Bronnen

JAMA Neurology – Lees hier het artikel Healthy Lifestyle and Cognition in Older Adults With Common Neuropathologies of Dementia.